تاریخچۀ حمل و نقل را در این موزه میتوان بهنظاره نشست. کالسکههای سلطنتی، ساخت معتبرترین کمپانی کالسکهسازی اروپا و خودروهای لوکس و اشرافی و نمونههای مهم از خودروهای تکنسخهای در این مرکز فرهنگی موزهای بهنمایش گذاشته شدهاند.
مرکز فرهنگی موزهای خودروهای تاریخی ایران در راستای اجرای رسالت فرهنگی و اجتماعی بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی ایران فعالیت خود را از سال 1382ه.ش با نام «تماشاگه خودرو» آغاز کرد. این مجموعه به جهت اجرای برنامههای توسعه موزهها در بنیاد حسب منویات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) از سال 1394 تا 1400ه.ش بازسازی شد و در نهایت در آبان ماه 1400ش با محتوایی توسعهیافته و این بار با عنوان «مرکز فرهنگی موزهای خودروهای تاریخی ایران» فعالیت خود را مجدداً آغاز کرد. موزه خودروهای تاریخی با معماری مدرن خود، شامل چهار تالار نمایشی با عناوین «تالار خودروهای آنتیک»، «کلاسیک»، «تشریفاتی» و «اسپرت» است. این خودروها هر کدام بخشی از تاریخ معاصر ایران را روایت میکنند. قدیمیترین خودروی موجود در ایران که همان مرکب احمدشاه قاجار (102سال پیش) است، در این موزه قرار دارد. احمدشاه در طی کش و قوسهای قرارداد 1919 از انگلستان و کارخانه «رولز-رویس» بازدید میکند و همین بازدید موجب علاقمندی او به خودروهای این کمپانی و در نهایت خرید «رولز-رویس سیلورگوست» میشود. خودروی «پیرس اَرو» از دیگر خودروهای تاریخی مجموعه است که با سفارش دربار پهلوی به صورت آبطلاکاری شده به قیمت 30هزار دلار در سالهای1310-1311 شمسی خریداری شد. خودروهای «پنتر لیزر»، «کرایسلر K300» و «MPV» از جمله خودروهایی هستند که بهصورت تک اثر، تنها یک دستگاه از آن تولید شده است و در این موزه به نمایش گذاشته شدهاند. از دیگر خودروهای ویژه و مهم موزه میتوان به «مرسدس-بنز 500K» اشاره کرد که تنها یک نسخه از آن در جهان باقیمانده است. خودروی «رولز-رویس فانتومIV»، بهمنزلۀ تنها خودروی ضدگلولۀ موزه با وزن تقریبی 4.5 تن و خودروی «لامبورگینی میورا S»، بهمنزلۀ پرسرعترین خودروی مجموعه، با سرعت 320کیلومتر بر ساعت دیگر خوروهای شاخص موزه بهشمار میآیند.
گذر موتورسیکلت نیز با نمایش 5 دستگاه موتورسیکلت اسپرت و مسابقهای، تولید شرکتهای هوندا، بیام دبلیو و هارلی دیویدسون، از دیگر بخشهای نمایشی این موزه بهشمار میرود.
موزه خودروهای تاریخی ایران در راستای اجرای رسالت فرهنگی و اجتماعی بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی ایران فعالیت خود را از سال 1382ه.ش با عنوان تماشاگه خودرو آغاز نمود. این مجموعه به جهت اجرای برنامههای توسعه موزهها در بنیاد حسب منویات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) از سال 1396 تا 1400ه.ش مورد بازسازی قرار گرفت و در آبان ماه 1400ه.ش با عنوان موزه خودروهای تاریخی ایران فعالیت خود را مجددا آغاز نمود.
موزه خودروهای تاریخی ایران با معماری مدرن شامل 4 سالن نمایشی با عناوین سالن خودروهای آنتیک، کلاسیک، تشریفاتی و اسپرت است که خودروهای ویژه و منحصربه فردی را در خود جای داده که هر کدام بخشی از تاریخ معاصر ایران را روایت میکند. قدیمیترین خودروی حال حاضر در ایران در این موزه قرار دارد که تولید سال 1301شمسی و متعلق به احمد شاه قاجار است. احمد شاه در طی کش و قوسهای قرارداد 1919 از انگلستان و کارخانه رولز-رویس بازدید میکند که همین موجب علاقمندی او به خودروهای رولز-رویس و در نتیجه خرید رولز-رویس سیلورگوست میشود. خودروی پیرس اَرو از دیگر خودروهای تاریخی مجموعه است که با سفارش دربار پهلوی به صورت آبطلاکاری شده به قیمت 30هزار دلار بین سالهای1310-1311 شمسی خریداری میشود. خودروهای پنتر لیزر، کرایسلر K300 و MPV از نمونه خودروهایی هستند که تنها به تعداد یک دستگاه از آن تولید شده است و در مجموعه در معرض نمایش قرار دارد. از خودروهای ویژه مجموعه میتوان به خودروهای مرسدس-بنز 500K که تنها یک نسخه از این خودرو در دنیا باقیمانده است، خودروی رولز-رویس فانتومIV خودروی ضدگلوله موزه با وزن تقریبی 4 تن و خودروی لامبورگینی میورا S پرسرعترین خودروی مجموعه با سرعت 320کیلومتر بر ساعت اشاره کرد.
ایوان کالسکه در اسفند 1402 ه.ش در موزه خودروهای تاریخی ایران افتتاح شد. این بخش به نمایش آثار پیش از ورود خودرو به ایران میپردازد که کالسکههای تشریفاتی ناصرالدینشاه قاجار و تاجگذاری محمدرضا پهلوی و 3 عراده درشکه که نمایش حمل و نقل پیش از خودرو در ایران است در این فضا قرار دارد. در ایوان کالسکه تاریخچه حمل و نقل در ایران از دوره پیش از تاریخ با نمایش ابزارهای کنترل اسب مربوط به دوره مفرغ تا دوره معاصر و حضور درشکه و کالسکه در شهر روایت شده است. کالسکه ناصرالدین شاه ویژهترین اثر این موزه است که تولید کارگاه کالسکهسازی واگن فابریک وین اتریش است. کارخانه واگن فابریک با اخذ امتیاز K.U.K از پادشاهی اتریش- مجارستان به عنوان یک شرکت معتبر بینالمللی شناخته میشده که صرفاً برای خانوادههای پادشاهی اروپا کالسکههای سلطنتی تولید میکرد. کالسکه ناصرالدین شاه به قیمت 5 هزار تومان قاجاری توسط حسین علی خان معیرالممالک وزیر خزانهداری دربار از وین خریداری شد. از ویژگیهای این کالسکه حاشیههای تزیینی فلزی روی سقف و چراغدانهای کالسکه، نقاشی روی آینه، تزیینات کندهکاری روی چوب و تودوزی ساتن است. بعد از ناصرالدین شاه از این کالسکه در مراسم تاجگذاری دیگر شاهان دوره قاجار و پهلوی استفاده شده است. کالسکه تاجگذاری محمدرضا پهلوی توسط شرکت واگن فابریک اتریش ساخته شده که دارای شیشههای ضدگلوله، تزیینات چوبی اسلیمی از درخت زبان گنجشک و تودوزی زریبافی است. این کالسکه با هزینه هنگفت تنها یکبار و آنهم در مراسم تاجگذاری مورد استفاده قرار گرفت. تونگا از دیگر عرادههای به نمایش درآمده در این موزه است. تونگا نوعی درشکه است که در کشورهای هند و پاکستان مورد استفاده قرار میگرفت. بر روی سینی قسمت جلوی تونگا با کندهکاری سوزنی درج شده که این وسیله هدیه دولت پاکستان به ایران است. گالری ایوان کالسکه با نمایش تزیینات دکوری درشکه و کالسکه از جنس پرسلان، نقره و عاج از دیگر بخشهای موزه ایوان کالسکه میباشد.
در ادامه اهداف توسعه موزهای موسسه فرهنگی موزههای بنیاد و به منظور افزایش سطح آگاهی جامعه از تاریخ، فرهنگ و هنر این مرز و بوم طرح فاز دوم موزه خودروهای تاریخی ایران در آبان سال 1403 ارائه شد. بعد از انجام عملیات عمرانی و نظافت و مرمت خودروها در 11 اسفندماه 1403 شمسی فاز دوم موزه خودروهای تاریخی ایران با نمایش 70 دستگاه خودروی شاخص در دو سالن نمایش به متراژ دو هزار متر مربع که سالنهای 6 و 7 موزه خودرو به حساب میآیند، افتتاح شد. در این سالنها که با نام اختصاصی سالنهای چرخ و زمان شناخته میشود کلاسهای متفاوت از خودروهای کلاسیک، تشریفاتی و اسپرت به نمایش درآمده که از معروفترین برندهای خودروسازی در جهان نظیر دایملر، بی ام و، کادیلاک، بنتلی، فیات، فراری، جیپ و پورشه هستند. از مهمترین خودروهای این سالن میتوان به فراری دینو 308 جیتی 4 با 250 کیلومتر بر ساعت سرعت اشاره کرد که از خودروهای پرسرعت این بخش به حساب میآید. فیات شلت از خودروهای ساحلی-تفریحی است که در تیراژ پایین 80 دستگاه تولید شده و امروزه کمتر از 10 دستگاه از آن باقی مانده که نمونه موجود در این سالن تولید سال 1348 شمسی است. خودروی اولدزموبیل فتورامیک 98 گیا از دیگر خودروهای ویژه این سالن است که تنها یک نسخه از آن به صورت سفارشی تولید شده است. طراحی خودرو توسط شرکت گیا ایتالیا با همکاری شرکت اتاق سازی فیشر آمریکا تولید شده است. سالن زمان به صورت تخصصی به نمایش خودروهای تشریفاتی تخصیص یافته است که در این سالن انواع مرسدس بنزهای 600 در دو فرم اتاق کوتاه و اتاق بلند با امکاناتی چون شیشههای ضدگلوله، تلفن، ضبط صوت و … قرار دارد. علاوه بر آن مدلهای مختلفی از رولزرویس در این سالن قرار دارد که ویژهترین آن دو خودروی رولزرویس فانتوم یک، تولید سال 1305 شمسی است که یکی از آنها متعلق به رضا خان پهلوی و دیگری متعلق به میرزا اکبرخان مسعود(صارم الدوله) وزیر امور خارجه ایران در دوره احمدشاه قاجار است.
در ادامه این طرح همچنین تعداد 12 دستگاه موتورسیکلت و 7 دستگاه وسیله نقلیه شامل جت اسکی، اسنوموبیل، شنرو، ماشین گلف و ماشین اسباب بازی برقی به نمایش درآمد.
در کمتر از چند ماه از افتتاح فاز دوم موزه خودرو، فاز سوم آن در مرداد ماه 1404شمسی کلید خورد. این بخش که سالن 8 موزه خودروهای تاریخی ایران را شامل میشود در مساحت هزار متر مربع میباشد که به عنوان آخرین بخش توسعهای این موزه به شمار میرود. در این فاز تعداد 75 دستگاه خودروی باقی مانده در گنجینه در کنار انجام عملیات عمرانی به منظور بستر سازی سالن برای نمایش، مورد نظافت ومرمت قرار گرفت که در نهایت در تاریخ 13 مهرماه سال 1404 شمسی مورد افتتاح و بهرهبرداری قرار گرفت. در این بخش انواع خودروهای کلاسیک از شرکتهای معتبر خودروسازی نظیر مرسدس بنز، بی ام و، بیوک، فورد، دوج، تریموف، سیتروئن، فراری، فیات، آستین و سیاتا به نمایش درآمده است. از خودروهای ویژه این سالن میتوان به سیاتا 850 اسپرینگ اشاره کرد که یکی از خودروهای تولیدی شرکت سیاتا از شرکتهای وابسته به فیات است. این خودرو دارای ظاهری نئوکلاسیک با جلوپنجرههای عمودی و چراغهای جلوی گرد است. خودروی اتویونیون 1000 اس نیز از دیگر خودروهای تولیدی شرکت اتویونیون است که امروزه با نام آئودی شناخته میشود. این خودرو دارای 132 کیلومتر بر ساعت سرعت است. خودروی آستین اف ایکس 3 نیز از خودروهای جالب توجه این سالن است که با کاربری تاکسی تولید شده است و تنها سه درب دارد.
موزه خودروهای تاریخی ایران در مجموع با نمایش 232 دستگاه انواع وسایط نقلیه در مساحت هشت هزار متر مربع به عنوان یکی از موزههای تخصصی خودرو در غرب آسیا به شمار میرود که این مهم در موسسه موزههای بنیاد اتفاق افتاده است.
- کافی شاپ در لابی موزه
- غرفه خرید محصولات فرهنگی و مرتبط با خودرو
- ویلچر رایگان برای توانیابان
- سرویس بهداشتی و جای پارک ویژه توانیابان
- موزه پارکینگ ندارد اما امکان پارک در کوچه موزه میسر است
موزه خودروهای تاریخی ایران همانند سایر موزهها دارای محدودیتهایی شامل موارد زیر است:
- در داخل موزه محدودیت در آوردن کیف و وسایل شخصی وجود دارد که بازدیدکننده میتواند وسایل خود را در کمدهای تعبیه شده به این منظور قرار دهند.
- خوردن و آشامیدن مواد غذایی در طول بازدید در داخل موزه ممنوع میباشد.
- بازدیدکنندگان اجازه سوار شدن، لمس و دست زدن به خودروها و سایر آثار نمایشی را ندارند.
- تصویربرداری برای مقاصد تجاری بدون هماهنگی و اخذ مجوز مربوطه ممنوع است.
- بازدیدکنندگان خارجی ملزم به ارائه پاسپورت هستند.
بازدیدکنندگان دارای شرایط بلیط رایگان و تخفیف دار ملزم به ارائه کارت مربوطه هستند.
- قیمت بلیط برای بازدیدکنندگان داخلی 350 هزار تومان
- قیمت بلیط برای بازدیدکنندگان خارجی 1.200.000 هزار تومان
- قیمت بلیط تخفیف دار 250 هزار تومان (بلیط تخفیف دار مختص گروههای دانش آموزی و دانشجویی و همکاران شاغل در بنیاد مستضعفان)
بلیط رایگان (برای دارندگان کارتهای خانواده شهدا، جانبازی و ایثارگری با 3 نفر همراه- دارندگان کارت منزلت به همراه همسر- افراد توانیاب و معلولیت ذهنی، دارندگان کارت ICOM و کارت راهنمای گردشگری)
- سالن خودروهای آنتیک
- سالن خودروهای کلاسیک
- سالن خودروهای تشریفاتی
- سالن خودروهای اسپرت و سوپر اسپرت
- ایوان کالسکه
- سالن چرخ (خودروهای کلاسیک)
- سالن زمان (خودروهای تشریفاتی)
- سالن 8 موزه خودرو
- گالری برای نمایش آثار در سالن سوم موزه (مسیر برگشت)
- سالن آمفی تئاتر به متراژ 265 متر با ظرفیت 170 نفر در طبقه اول موزه که امکان برگزاری مراسم و رویدادها را داراست.
- موزه دارای کتابخانه و آرشیو است.
- فیلمبرداری، مستندسازی و استفاده از تصاویر برای مقاصد تجاری با اخذ مجوزهای مربوطه امکان پذیر است.
- برگزاری تورهای تجاری مسافرتی امکان پذیر است.
